Vrienden van Bali

Desa Les

Brief van de Stichting Desa Les inzake het project ‘Waterbassin’. De Stichting Vrienden van Bali steunt dit project met een bijdrage van 10.000 euro.

Geachte heer van der Kuijl,

Bij deze enige informatie omtrent het “waterproject” in Desa Les, Bali. Deze informatie komt van Charles Jacobs die woonachtig is in Les.

De watervoorziening van Desa Les is volkomen afhankelijk van zijn waterval, gevoed door bronnen hoog in de bergen. Tijdens de natte moesson (december – juni) is er te veel water, tijdens de droge moesson te weinig. Vaak geeft de kraan dan maar één of twee uur per week water. Iedereen heeft echter een mandibak en de kraan staat altijd open, voor het geval dat….
Charles heeft gedurende twaalf jaar in de desa gewoond. Sinds twee jaar woont hij buiten de kern, wat hoger, tegen de flank van een berg. Daar is geen waterleiding en hij heeft dus, zoals gebruikelijk in Les, een eigen reservoir moeten laten bouwen.
Eén keer per week mag hij gedurende korte tijd de toevoerkraan opendraaien. Ruim voldoende voor dagelijks gebruik: douche, wasje, sproeien van zijn tuintje.

Hoe is één en ander georganiseerd?
Charles is lid van een groep, kumpul genaamd. Deze kumpul telt ca. 20 leden en heeft een eigen buis (± 4 cm) die begint bij één van de bronnen boven in de bergen en zich beneden vertakt naar de leden. Er zijn verschillende kumpuls en soms is er een aandeel van een kumpul te koop (een eenmalig bedrag van ± € 800). Als je naar de waterval loopt, zie je die buizen in bundels naar beneden hangen.

In november 2006 barstte de eerste “wateroorlog” los in Desa Les. Eén kumpul werd gedomineerd door een rijke weduwe. Ze heeft veel grond (iemand met 2 – 3 ha is hier al rijk), maar niet alleen het materiele telt. Vaak veel belangrijker is het hebben van een zoon die politieagent, militair of ambtenaar is. Deze weduwe was in het gelukkige bezit van al deze categorieën en dat had directe gevolgen. De weduwe lag dwars, vond dat ze recht had op meer water en haalde bij de twaalf andere leden het bloed onder de nagels vandaan. Hun wraak bestond eruit dat ze haar leidingbuis vernielden. De weduwe eiste ter genoegdoening veel geld (20 miljoen Rp). De twaalf andere leden weigerden, zij hadden het geld trouwens niet. De zonen zorgden er voor dat de twaalf mannen werden opgepakt door de politie en in busjes naar de gevangenis in Singaraja werden gebracht.
Na twaalf dagen, twee zittingen van het gerecht en 3 miljoen Rp aan de officier van justitie, werd de zaak geseponeerd.
De weduwe had niet gewonnen, maar een delegatie van de twaalf man kwam vier miljoen bij Charles lenen. Men had een rekening van de politie gekregen: vervoerskosten 4 miljoen Rp.
Een ander incident deed zich in februari 2007 voor toen een gehucht, gelegen dichtbij “onze” bronnen, een forse pomp wilden plaatsen. Onder grote druk van Desa Les moest men daar van afzien.
De desa (kern) heeft een eigen 4-inch buis. Het water gaat in het dorp naar de twee betonnen opslagkelders met een gezamenlijke capaciteit van 4 à 500 m3.
Vanuit deze opslag wordt het water gedistribueerd naar 690 gezins- en twintig collectieve aansluitingen. Elke aansluiting heeft een meter.
Bij hevige regenval wordt het water afgesloten, omdat het dan te modderig is. De mensen moeten het dan doen met wat rest in hun mandibak.
Voor de duidelijkheid: water dat via de waterval naar beneden komt, is “overschot” en wordt via allerlei kunstige kanaaltjes verspreid over lager gelegen gronden.

Het probleem is dus dat gedurende de droge moesson (zes maanden) geen druppel regen valt. De oplossing ligt natuurlijk voor de hand: in goede tijden (i.c. de natte moesson) sparen voor slechte tijden (de droge moesson). Dus: opslagcapaciteit creëren.
Desa Les heeft ongeveer twintig jaar geleden een opslagbak gebouwd. Vier jaar geleden is daar tegenaan een grotere gebouwd, gekregen van het district Buleleng.
Deze opslag is echter niet voldoende om de droge moesson enigszins te overbruggen. Vorig jaar heeft een groepje bewoners samen met de burgemeester en met Charles (bijgestaan door Nederlandse ingenieur) getracht oplossingen te vinden.
Opslag van water ligt voor de hand. Echter, hoeveel bakken en waar? Een opslag is duur, de laatste kostte al 100 miljoen Rp en dit was nog in de goedkope tijd.
De opslag mag niet te hoog, niet te groot en moet vooral sterk zijn. De mensen in het dorp zijn als de dood voor een tsunamie. Het aantal varieerde tijdens vergaderingen van negen, elke dusun (wijk) één, tot vier à vijf. Het aantal is moeilijk te bepalen.

Het weer is de laatste jaren totaal van slag, de regelmaat is eruit. Funest voor de teelt van ramboutan en mango. Wij gaan er van uit dat, als Desa Les er in slaagt (uiteraard met steun van de Stichting Help Desa Les Bali) een nieuwe wateropslag te bouwen, het district Buleleng niet achter zal blijven en over een jaar of wat er nog één financiert. Desa Les staat te boek als armlastig, maar ook als eerlijk en niet lastig. De relatie met de Bupati van Buleleng is goed en dat is zeer belangrijk. Telkens als Charles een zet doet, doet hij er ook één.

Het vertrouwen van de mensen in Desa Les in de Nederlanders is zeer groot. Afgaand op de geruchten meldden zich al twaalf mannen bij Charles met de vraag wanneer er begonnen wordt en of zij mochten werken! Ook daarom durven wij om hulp te vragen om dit grote probleem te lijf te gaan.
Naar verwachting zal de opslag 173,5 miljoen Rp gaan kosten (± € 15.000). Dit is heel veel geld, zeker ook gezien het budget van de Stichting. Desondanks leeft bij ons de hoop dat wij, onder meer met externe steun, een start kunnen maken met dit project.
Wij zijn uiteraard bereid, schriftelijk en/of mondeling, aan de hand van tekeningen en een begroting een nadere toelichting te geven.

Met vriendelijk groet,

Gerard Kruijff
Voorzitter Stichting Help Desa Les Bali